Energia odnawialna: strategia Indonezji wobec światowego kryzysu

Jakarta (ANTARA) – Narastające napięcia na Bliskim Wschodzie, wywołane atakami Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran, nadal wywierają presję na światowe ceny energii.

Jak dotąd we wtorek (24 marca 2026 r.) ceny ropy były zmienne, poniżej 100 dolarów za baryłkę Brent nie spadały, napędzane rosnącymi obawami o potencjalne zakłócenia podaży przez Cieśninę Hormuz — kluczową trasę dla światowych dostaw ropy.

Ta katastrofa skłoniła wiele krajów do podejmowania działań na rzecz efektywności energetycznej, dywersyfikacji dostaw i optymalizacji wykorzystania energii odnawialnej.

Prezydent Prabowo Subianto uznał ten kryzys za „błogosławieństwo w przebraniu”, które — chociaż trudne i wymagające — zmusza Indonesję do szybkiego działania w celu osiągnięcia samowystarczalności żywnościowej i energetycznej.

Kryzys ten w rzeczywistości tworzy szansę dla Indonezji na rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii wynikających z krajowego potencjału.

Przejście na energię odnawialną to strategiczny krok w kierunku ograniczenia zależności od paliw kopalnych przy jednoczesnym wspieraniu ograniczania zmian klimatycznych.

Dywersyfikacja energetyczna pozwala na optymalne wykorzystanie różnych źródeł energii, tworząc bardziej odporny system energetyczny. Rozwój czystej energii to rozwiązanie, które może stawić czoła tym wyzwaniom i wspierać zrównoważony rozwój.

Indonezja ma w rzeczywistości ogromny potencjał energii odnawialnej, obejmujący energię słoneczną, wiatrową, hydroelektryczną, geotermalną i biomasę.

Ponadto odpady organiczne z rolnictwa, plantacji i leśnictwa mogą być wykorzystane jako zrównoważone źródło energii, jeśli będą zarządzane z odpowiednią technologią.

Niestety, te możliwości nie są wykorzystywane optymalnie, biorąc pod uwagę że obecny miks energii odnawialnej w Indonezji wynosi około 15,75 procent.

Gdy rząd wyznaczył cel zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych do 17–21 procent do 2026 roku, Prezydent Prabowo powołał ministra energii i zasobów mineralnych (ESDM) Bahlila Lahadalię na przewodniczącego Narodowego Zespołu ds. Przyspieszania Transformacji Energetycznej.

Ten krok ma na celu zapewnienie, że polityki zielonej energetyki będą wdrażane szybciej i precyzyjniej.

Zespół ten koncentruje się na celach związanych z czystą energią, w tym na programie o mocy 100 gigawatów (GW) energii słonecznej (PLTS), przy czym nacisk położony jest na przyspieszenie instalacji słonecznych w szkołach i wsiach.

Podczas gdy Indonezja ma na sobie „skarby” potencjału solarnego szacowanego na 3 217 GW, faktyczne wykorzystanie pozostaje niskie.

W związku z tym zespół priorytetowo traktuje inwestycje w zieloną infrastrukturę, aby zniwelować lukę między ogromnym potencjałem a krajowym zapotrzebowaniem.

Rząd również przyspiesza realizację dużych projektów fotowoltaicznych na obszarach odległych jako część wysiłków na rzecz zapewnienia równego dostępu do czystej energii.

Inne priorytety obejmują przejście na pojazdy elektryczne oraz rozwój bioenergii, takiej jak biodiesel i bioetanol, aby ograniczyć wyczerpywanie się obcych walut spowodowane importem paliw kopalnych.

Ponadto sektor geotermalny Indonezji, o mocy przekraczającej 2,6 gigawatów, pozostaje „zielonym szmaragdem” narodowej zrównoważonej sieci energetycznej.

Polityki mieszania paliw

Wzrost cen ropy naftowej skłonił również rząd Indonezji do przyspieszenia wdrażania B50, biodieslowej mieszanki składającej się w 50 procent z oleju palmowego (CPO) i 50 procent z oleju napędowego kopalnego.

Ponieważ plany przejścia na B50 wciąż będą poddawane dalszym badaniom, kraj utrzymuje obowiązkowy biodiesel B40, który składa się z mieszanki 60 procent oleju napędowego opartego na ropie naftowej i 40 procent biopaliwa na bazie oleju palmowego.

Te polityki mieszania paliw są uznawane za istotne jako alternatywy dla utrzymania krajowego dostaw energii.

Jednak według koordynującego ministra ds. gospodarki Airlanggi Hartarto przejście na B50 wymaga kompleksowej oceny, zwłaszcza różnicy cen między olejem napędowym opałowym, olejem napędowym kopalnym i palmowym olejem w zarówno na rynkach krajowych, jak i międzynarodowych.

Dążąc do pełnego wdrożenia B50 w tym roku, trwają prace studiów technicznych i testy motoryzacyjne, podczas gdy rząd uważnie monitoruje wahania cen i gotowość rodzimego przemysłu od źródeł w górę po końcowy produkt.

Hartarto powiedział, że rząd konsekwentnie oblicza różnicę cen między biodieslem, olejem napędowym kopalnym a palmowym, aby zapewnić, że polityka mieszania paliw pozostaje zbalansowana, chroni dostawy energii i wspiera stabilność gospodarki narodowej.

Dodał, że program B50 będzie w dużej mierze zależał od stabilności podaży CPO.

Dyrektor wykonawczy Instytutu Polityk Strategicznych ds. Przemysłu Palmowego PASPI, Tungkot Sipayung, ocenił, że Indonezja ma wystarczające doświadczenie, aby wdrożyć mandat biodiesla B50, odnosząc się do dobrze ugruntowanego ekosystemu obowiązkowego biodiesla B40.

Twierdzi, że Indonezja jest krajem o najwyższym na świecie wskaźniku mieszania biodiesla i trzecim co do wielkości producentem biodiesla po UE i USA.

Indonezja, kontynuował, wdrożyła obowiązkową politykę biodiesla od 2009 roku z wskaźnikiem mieszania 1 procent biodiesla z oleju palmowego i 99 procent oleju napędowego kopalnego (B1).

Ponadto rząd kontynuuje przyspieszanie rozwoju obowiązkowej polityki biodiesla B40, która przyniosła znaczące korzyści ekonomiczne, w tym zmniejszenie importu paliw i pomoc Indonezji w zaoszczędzeniu szacowanych 9,3 miliarda dolarów (Rp 147,5 biliona) w obcej wymianie do 2025 roku.

Tungkot zapewnił, że krajowa zdolność przemysłu biodiesla wynosząca około 22,5 miliona kilolitrów jest wystarczająca do wsparcia wdrożenia B50 w tym roku.

Dodał, że dostępność surowca CPO również wystarcza do zaspokojenia potrzeb wdrożenia B50.

Szczegółowo wyjaśnił, że wdrożenie B50 wymaga około 20 milionów kilolitrów biodiesla z oleju palmowego (FAME) lub dostaw CPO w granicach 16–18 milionów ton. Krajowa produkcja CPO i CPKO w 2025 roku sięgnie około 57 milionów ton.

Jednak przyznał, że zwiększenie alokacji CPO na potrzeby biodiesla krajowego ma potencjał, by w krótkim okresie ograniczyć wolumeny eksportu.

To konsekwencja polityki, którą rząd musi rozważyć strategicznie, zauważył.

Poza B50 rząd planuje również wprowadzić obowiązkową mieszankę bioetanolu na poziomie 20 procent w benzynie (E20) do 2028 roku, aby ograniczyć import benzyny.

Aby wspierać ten plan, Ministerstwo ESDM Indonezji planuje uruchomienie produkcji bioetanolu w 2027 roku w Merauké, na Południowym Papua. Ten biopaliwo, wytwarzane z cukrów roślinnych poprzez fermentację, stanowi część szerszej strategii Indonezji mającej na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego przy wspieraniu globalnych celów czystej energii.

Program bioetanolu wynika z flagowej inicjatywy państwowej „food estate”, która ma na celu rozwój 500 000 hektarów plantacji trzciny cukrowej. Projekt czerpie inspirację z sukcesu Brazylii w przekształcaniu trzciny cukrowej w energię odnawialną.

Aby zwiększyć konkurencyjność bioetanolu, Ministerstwo ESDM nadal dąży do usprawnienia licencjonowania dla zwolnień akcyzowych na etanol paliwowy. Obecnie jednym z głównych barier jest wysoka stawka akcyzy Rp20 000 (1,20 USD) za litr, stosowana zarówno do etanolu krajowego, jak i importowanego.

Przyspieszenie zwolnień akcyzowych jest kluczowe dla obniżenia ceny bioetanolu i uczynienia go konkurencyjnym w stosunku do paliw kopalnych.

Wśród różnych środków reagowania na rosnące na świecie ceny ropy, wykorzystanie energii odnawialnej to coś więcej niż tylko odpowiedź na przewidywanie skutków potencjalnych globalnych konfliktów.

Przejście na czystszą energię musi stać się naszym sposobem życia, aby kochać ziemię i dbać o przyszłe pokolenia.